هرجا دلي شكست به اينجا بياوريد*اينجا بهشت شهر خدا،‏شهر مشهد است

رفتار امام رضا(عليه السلام) با مردم

Thu, 07 Oct 2010 23:06:00 GMT

امامان با مردم نشست و برخاست داشتند و در تعاملات اجتماعي به نيکوترين صورت با آنان برخورد مي نمودند . اين سيره چنان نيکو بود که با الگو قرار دادن آنان ما مي توانيم روش صحيح برخورد اسلامي با افراد گوناگون را بياموزيم.

با بررسي آِيات در مي يابيم برخورد با انسانهاي مختلف بايد هماهنگ و متناسب با روحيه آنها باشد خداوند عزوجل در قرآن فرموده است:

محمد رسول الله و الذين معه اشدا علي الکفار رحماء بينهم¹

محمد فرستاده خداست و کساني که با اوهستند در برابر کفار سخت و شديد و در ميان خود مهربانند<**ادامه مطلب...**>

در آيه ديگري چنين فرموده:

يا ايها النبي جاهد الکفار و المنافقين و اغلظ عليهم²

اي پيامبر با کافران و مجاهدان جهاد کن و بر آنها سخت بگير.

از اين آيات چنين نتيجه گيري مي شود که برخورد قرآن و اسلام با انسانهاي مختلف فرق مي کند. در بعضي جا ها دستور به برخورد نيک و پر محبت مي دهد «با مردم سخن نيک بگوييد»³ و در جاي ديگر دستور به برخورد ميانه مي دهد: «محمد فرستاده خداست و کساني که با او هستند در برابر کفار سر سخت و شديد و در ميان خود مهربانند. «⁴

امام رضا )عليه السلام) به عنوان اسوه کانون مهر و عاطفه نسبت به بندگان خدا بود. در زيارت آمده است السلام علي الامام الرئوف(سلام بر امام و پيشواي با رافت و مهربان) اين لقبي است که از طرف خداوند به ايشان داده شده است. ايشان بيشترين محبت و مهرباني را نسبت به مردم و اهل خانه و خدمت گزارانشان داشتند. در روزي که ايشان مسموم شدند و در آن روز به شهادت رسيدند بعد از اين که نماز ظهر را خواندند به فردي که نزديکشان بود فرمودند: مردم )منظور اهل خانواده کارکنان و خدمتگزارانشان بودند) غذا خورده اند؟ آن فرد جواب داد: آقاي من درچنين وضعيتي کسي مي تواند غذا بخورد؟ دراين لحظه که امام عليه السلام متوجه مي شوند کسي غذا نخورده ، مي نشينند و دستور آوردن سفره اي را مي دهند همه را سر سفره دعوت مي کنند و آنها را يکي يکي مورد محبت قرار مي دهند.⁵

ايشان در جايي که مربوط به شخص خودشان بود بزرگترين گذشتها، عالي ترين ايثارها و بيشترين محبت را نسبت به ديگران داشتند . رفتار عملي امام رضا )عليه السلام) نشانه انساني کامل و نمونه است که هيچ علاقه اي به دنيا و ظواهر آن ندارد.

اگر فردي حتي کوچک ترين خدمتي براي امام رضا عليه السلام انجام مي داد ، ايشان نهايت تشکر وقدرداني رابه جا مي آوردند وحتما خدمت آن فرد را جبران مي نمودند . آن حضرت به مستضعفان وگرفتاران توجه خاصي مي کردند، اگرآنها گرفتاري وناراحتي داشتند ، سعي مي کردند مشکل آنان را حل کنند. زياد بودند افرادي که درسايه ياري رساني هاي امام عليه السلام به خيري دست يافتند.

طاهره بهره مند

پي نوشت:

1- سوره فتح ، آيه 29

2-سوره توبه ، آيه 73

3-سوره بقره ، آيه 83

4- سوره فتح ، آِ يه 29

5-ر.ک : ابن بابويه ، صدوق، عيون اخبارالرضا ، علي اکبر غفاري، ج 2 ، ص 498

رفتار امام رضا(عليه السلام) با خانواده

Tue, 28 Sep 2010 21:29:00 GMT

سراسر مدت سي و پنج سال امامت امام موسي کاظم (عليه السلام) با حوادث و فراز و نشيبهاي سياسي آميخته بود. بيشتر زندگاني ايشان در زندانهاي هارون الرشيد سپري شد. امام رضا)عليه السلام) در تمامي مدتي که امام کاظم (عليه السلام) زنداني بودند دستيار و پشتوانه استوار پدر در حوادث سياسي فرهنگي بودند. شريک غم ها و رنج هاي پدرشان بودند هرگز در برابر قدرت طلبان هوس باز، خودشان را تسليم نکردند. ايشان راه پدر را ادامه دادند و <**ادامه مطلب...**>

مردم را به شدت از ياري رساندن و کمک به خلفاي طاغوتي دور مي کردند. چون امام کاظم عليه السلام بيشترعمرشريف شان درزندان ها سپري شد، امام رضا عليه السلام به عنوان فرزند ارشد مسئوول نگهداري خانواده ايشان بودند ، ايشان دراين مدت طوري ازخانواده شان مراقبت کردند ،که اجازه ندادند کسي به آنها بي احترامي کند، نهايت احترام را به آنها مي گذاشتند وخطرات دشمنان را ازآنان دور مي کردند.

علاقه حضرت به خانواده شان درمحبتي که به امام جواد عليه السلام داشتند نيز قابل ملاحظه است .قبل از تولد امام جواد عليه السلام فردي به امام رضا عليه السلام مي گويد شما کودکان را دوست داريد پس از خداوند بخواهيد که پسري به شما عطا کند . حضرت فرمودند : خداوند پسري به من خواهد داد که وارث من مي شود هنگامي که ابا جعفر عليه السلام متولد شدند ، حضرت درطول شب گهواره ايشان را حرکت مي دادند وبا او بازي مي کردند. امام فرزند شان را آن قدر دوست مي داشتند که شب را نمي خوابيدند وگهواره امام جواد عليه السلام را حرکت مي دادند. به ايشان عرض شد آيا مردم با پسرانشان چنين رفتار مي کنند؟ حضرت فرمودند : اين پسرمانند عامه مردم نيست به دنيا آمدن و رشد نمودن او مانند ولادت پدران پاکش است.¹

رفتارامام با فرزندشان امام جواد عليه السلام آن قدر محبت آميز وتوام با احترام بود که ايشان را به نام صدا نمي زدند بلکه بيشتر با کنيه مورد خطاب قرارش مي دادند. به عنوان مثال مي فرمودند :« ابوجعفر براي من نوشته است و من براي ابوجعفر نوشتم. »² به اين ترتيب مي خواست ايشان را احترام وتمجيد کنند. نمونه ديگر علاقه و وابستگي امام رضا عليه السلام ، محبتي بودکه به حضرت معصومه ( عليه السلام) داشتند.

پي نوشت:

-1 ر. ک : محمد باقر، بهبهاني ، جواد الائمه ، ترجمه ابراهيم سلطاني نسب صيام ، اول ذيقعده ، 1381 ، ص 17

-2 ر. ک: باقر شريف ، قرشي ، پژوهشي دقيق درزندگاني امام رضا عليه السلام ، 1382 ، ج 1 ، ص 51 ، ابن بابويه ، عيون اخبارالرضا ، ج 2 ،ص 596

محقق: طاهره بهره مند

صبر و مقاومت امام رضا عليه السلام

Fri, 24 Sep 2010 09:47:00 GMT

گرامي باد هفته دفاع مقدس

يکي از اصول مشترک در زندگاني امامان که همواره در زندگي آنها مشاهده گرديده صبر و مقاومت است. اين بزرگواران الگوي بزرگ صبر و قهرمان مقاومت بودند.

در بررسي زندگي امام رضا)عليه السلام) مي بينيم که ايشان نيز همچون ديگر امامان نمونه کامل اين صفت اخلاقي بودند. شايد بتوان از موقعيت هاي دشواري که ايشان با آن رو به رو شدند زماني که مامون اين بزرگوار را به خراسان دعوت کرد نام برد.

<**ادامه مطلب...**>

ايشان براي وداع خانه خدا به مکه رفتند لحظه جدايي آن حضرت از فرزندش ابي جعفر محمد بن علي جواد (عليه السلام) بود که ايشان با دلي استوار و مطمئن به قضا و قدر الهي اين مصيبت را تحمل کردند شکيبايي وبرد باري آن حضرت در دوره خلافت مامون در برابر سياستها مرموز و پشت پرده او به ويژه جريان ولايتعهدي درجه صبر و تحمل آن حضرت را براي ما آشکار مي کند.¹

امام رضا )عليه السلام) در دوران زندگي شان و زنداني بودن پدر بزرگوارشان مکرر سعه صدر از خود نشان مي دادند و مراقب اهل و عيال پدر ارجمندشان بودند .ايشان اهل حلم و شکيبايي بودند. در برابر افرادي که با ايشان ستيزه و نزاع داشتند حلم و صبر مي ورزيدند. در برابر دهن کجي ها ي ديگران سعي مي کردند سکوت کنند. افرادي بودند که نسبت به ايشان بي احترامي مي کردند. اما اين بزرگوار در برابر آنها خاموشي را انتخاب مي کردند.2

طاهره بهره مند

پي نوشت:

-1ابن بابويه ، صدوق ، عيون اخبارالرضا ، ج 2 ،ص 526

-2ر. ک: عماد الدين حسين ، اصفهاني مشهور به عماد زاده ، مجموعه زندگاني 14 معصوم ، ص 1064

زهد امام رضا عليه السلام

Mon, 20 Sep 2010 11:40:00 GMT

امام علي بن موسي الرضا عليه السلام : جامع تمام فضائل بودند ، به طوري که تمام صفات عالي درايشان جمع شده بود . خصايص شريف امام رضا عليه السلام قسمتي از صفات جدش، بزرگترين پيامبر خدا ( صلي الله عليه وآله ) بود که ازميان پيامبران ممتاز بودند . ايشان درباره زهد به نقل ازپدرانشان مي فرمودند زاهد آن است که حلال دنيا را ازترس حساب و کتاب وحرام دنيا را ازترس عقاب ترک مي کند.¹

محمد بن عباد 2 درباره رفتار زاهدانه آن حضرت مي گويد : پوشش ابوالحسن عليه السلام درطول تابستان همواره يک بوريا بود. ايشان درطول زمستان با همه عظمت و وقاري که داشتند پوششي ساده داشتند وبه دورازهرگونه علامت گذاري ويا اين که رنگ مخصوصي داشته باشد هميشه لباس زبربه تن مي کردند مگرآن که مي خواستند پيش مردم و به ديدن آنها بروند که درآن وقت بهترين لباس خود را مي پوشيدند.³

<**ادامه مطلب...**>

امام مي فرمودند : لباس مظهر خارجي انسان است نمي توان نسبت به آن بي توجه بود حرمت مومن ايجاب مي کند که انسان درملاقات با او،شئون خود و وي را رعايت کند ومقيد باشد که پاکيزه وخوش لباس باشد.4

ازدلائلي که امام رضا عليه السلام نزد مردم لباس خوب مي پوشيدند اين بود که اگر ظاهر انسان تميز وپاکيزه باشد ، ديگران ازديدن اين فرد لذت مي برند وتحت تاثير وي قرار مي گيرند . هم چنان که ازديدن يک انسان کثيف وآلوده حالشان دگرگون مي شود، ايشان لباس زيبا وپاکيزه مي پوشيدند تا مردم با ديدن ايشان درس نظم وپاکيزگي را درکنار ساده زيستي بياموزند وازطرفي نشان دهند که مومن ازمال حلال درحد شانش مي تواند ازامکانات اين دنيا استفاده کند.همچنين نقل شده : درمحيط خانه امام رضا عليه السلام آثاري اززندگي اشرافي وجود نداشت اززيور وزينت استفاده نمي کردند، مگر اين که خود را به عودهندي خام بخور مي دادند.

گوشه گيري ازدنيا وساده زيستي برجسته ترين صفات امام رضا عليه السلام بود. تمام راويان متفق القولند که وقتي آن حضرت وليعهد مامون شدند هيچ توجهي به جنبه قدرت وعظمت آن نداشتند . نقل شده زماني که امام رضا عليه السلام مجبور به پذيرفتن ولايت عهدي شدند ، چون روز عيد فرا رسيد مامون براي خواندن نماز ازامام عليه السلام دعوت به عمل آورده ايشان با ساده ترين پوشش وبا لباسي که مخصوص نماز عيد بود حاضر شدند ، اين لباس عبارت بود از دو قطيفه روي لباس وعمامه سفيدي ازکتان که به سربسته بود که يک طرف آن را به سينه وطرف ديگرش را ميان دو شانه انداخته بودند عصايي به دست داشتند ،درحالي که کفش برپا نداشتند چون همراهان ايشان اين وضعيت را ديدند آنان هم چون امام راه افتادند.5

محقق: طاهره بهره مند

-1ابن بابويه ،صدوق ،عيون اخبار الرضا عليه السلام علي اکبر غفاري ، ج 1 ،ص 628

-2ازياران ومعاصران امام رضا عليه السلام بود

-3علي بن عيسي الاربلي ، کشف الغمه ، ج 3 ،ص 157

-4ر.ک. :باقر شريف ،قرشي، پژوهشي دقيق درزندگي علي بن موسي الرضا ،سيد محمد صالحي ، تهران ،دارالکتب اسلاميه ، 1382 ، ، ص 59-60

-5ر.ک. : محمد بن محمد ، مفيد ارشاد ،هاشم رسولي محلاتي ،تهران ، نشرفرهنگ اسلامي ، 1378 ، ج 2 ، ص 372 - 373

ادب امام رضا عليه السلام

Mon, 20 Sep 2010 11:17:00 GMT

سيره اخلاقي امام رضا عليه السلام:

اخلاق فردي:

ادب:

اخلاق ، يکي از عناصر مهم شخصيت انسان است ، وکاشف کيفيت ذات ،و درون اوست . امام رضا عليه السلام به اخلاق عالي وممتاز، آراسته بودند، وبدين سبب دوستي عام وخاص را ، به خود جلب کردند، همچنين انسانيت آن حضرت، يگانه و بي مانند بود ، و درحقيقت تجلي روح نبوت ، ومصداق رسالتي بود که خود آن حضرت ، يکي ازنگهبانان وامانت داران ووارثان اسرار، آن به شمار مي رفت . ازابراهيم بن عباس صولي ¹ نقل شده ، که گفته است:

من ابوالحسن الرضا عليه السلام راهرگز نديدم درسخن گفتن ، با کسي درشتي کنند.

من ابوالحسن الرضا عليه السلام را هرگز نديدم سخن کسي را پيش از فراغ از آن ، قطع کند.

هرگز درخواست کسي را ،که قادر به انجام دادن آن بود، رد نفرمودند .

<**ادامه مطلب...**>

هرگز پاهاي خود را ، جلو همنشين ، دراز نمي کردند.

هرگز دربرابر همنشين تکيه نمي کردند.

هرگز اورا نديدم ،که غلامان وبردگان خود را بد گويند.

هرگز او را نديدم ، که آب دهان بيندازند.

هرگز او را نديدم ، که قهقهه بزند ، بلکه خنده اش تبسم بود.

تا آنجاکه مي گويد: هرکه بگويد درفضليت،کسي را مانند او ديده،ازاو باور نکنيد.²

محقق: طاهره بهره مند

-1ازاصحاب رضا عليه السلام بود

-2محمد باقر مجلسي ، المکتبه الاسلاميه ،تهران ، 1371 ، ص 90 -91 ، علي بن عيسي ، الاربلي ، کشف الغمه ، ج 3 ، ص 156 - 157

تسلط امام رضا(عليه السلام) به زبانهاي مختلف

Mon, 29 Oct 2007 21:56:00 GMT

رواق دارالححجه

يکي ديگر از مظاهر شخصيت علمي امام رضا (عليه السلام) که شگفتي اطرافيان و شاهدان را به همراه داشت، آشنايي کامل حضرت
(عليه السلام) به زبانهاي مختلف بود. امام (عليه السلام) در مجامع علمي به هنگام مناظره و يا در نشستهاي علمي معمولي در پاسخگويي به اشخاص که از بلاد ديگر حضور ايشان شرفياب مي شدند، با زبان متداول و رسمي مخاطب با وي به گفتگو مي پرداختند.

اباصلت هروي مي گويد:

«امام رضا (عليه السلام) با مردم به زبان خودشان سخن مي گفت. به خدا سوگند که او فصيح ترين مردم و داناترين آنان به هر زبان و فرهنگي بود.»[1]

<**ادامه مطلب...**>

ابا صلت همچنين گفت: عرض کردم يا فرزند رسول خدا، من در شگفتم از همين اشراف و تسلط شما به زبانهاي گوناگون!

امام (عليه السلام) فرمود:

من حجت خدا بر مردم هستم. چگونه مي شود، خداوند فردي را حجت بر مردم قرار دهد ولي او زبان آنان را درک نکند. مگر سخن اميرالمؤمنان علي (عليه السلام) به تو نرسيده است که فرمود: به ما «فصل الخطاب» داده شده است و آن چيزي جز شناخت زبانها نيست.[2]

اعتراف مخالفان امام به برتري علمي امام (عليه السلام)

در جريان يکي از نشستهاي علمي، چون وقت نماز شد امام براي اقامه نماز از مجلس بيرون شد. مأمون به محمد بن جعفر، عموي امام رضا (عليه السلام) رو کرد و گفت پسر برادرت را چگونه يافتي؟ پاسخ گفت: او عالم و دانشمند است.

مأمون گفت:

پسر برادرت از خاندان پيامبر (صلي الله عليه و آله) است؛ با خانداني که پيامبر (صلي الله عليه و آله) در مورد آنان فرموده است:

آگاه باشيد، نيکان عترت من و شاخه هاي درخت وجود من، در خردسالي خردمندترين و در بزرگسالي داناترين مردمند. آنها را تعليم ندهند، زيرا آنان از شما داناترند. هيچ گاه شما را از دروازه هدايت، بيرون نساخته و در گمراهي وارد نخواهد کرد.[3]

در نقل ديگري آمده است که مأمون مسائلي چند از امام رضا (عليه السلام) پرسيد و آن گاه که پاسخ همه آنها را بدرستي يافت، چنين گفت:«خدا مرا بعد از تو زنده ندارد. به خدا سوگند، دانش صحيح جز نزد خاندان پيامبر (صلي الله عليه وآله) يافت نمي شود و به راستي دانش پدرانت را به ارث برده اي و همه علوم نياکانات در تو گرد آمده است.»[4]

آري، صرف نظر از اهداف مأمون بايد گفت: دانش گسترده امام رضا (عليه السلام) حقيقتي است که دوست و دشمن ناگزير از اعتراف به آن بوده و هستند. اگر مأمون نيز در درون ميل به بروز اين حقيقت نداشت ولي سبب شد تا چنين نتيجه اي به دست آيد و چهره علمي امام بهتر روشن شود.

پشيماني مأمون از تشکيل محافل علمي

مأمون خود در تشکيل محافل علمي و مناظرات دانشمندان با امام اصرار داشت ولي از فراخواني امام به مناظرات، سخت پشيمان شد و پيش بيني امام در مورد وي تحقق يافت.

علت پشيماني نيز روشن است. مأمون با انگيزه صحيح و دانش دوستانه به اين اقدام دست نزده بود، همچنان که براي آگاهي بيشتر مردم و دانشمندان از شخصيت امام چنين نکرده بود. وي اهدافي چون تحقير امام و شخصيت علمي او، سرگرم ساختن جامعه به اين گونه جلسات و تحت الشعاع قرار دادن امور سياسي و... را دنبال مي کرد و چون خود را در رسيدن به آن هدفها ناکام يافت سخت پشيمان شد. تا جايي که برخي همين رخدادها را زمينه ساز شهادت آن حضرت دانسته اند.[5]

امام داراي علم برتر

«الامام واحد دهره لايدانيه احد و لايعادله عالم و لايوجد منه بدل.»[6]

امام رضا (عليه السلام): يگانه امام عصر خويش است، به طوري که در فضايل و کمالات، کسي به پاي او نمي رسد و در دانش هيچ عالمي با او برابري نمي کند و نمي توان براي او- از غير امامان- جايگزيني يافت.

اگر حضرت رضا (عليه السلام) امام را، « يگانه عصر خود » معرفي کرده است نه براي اين است که توجه مردم را از خداوند به سمت امامان جلب کرده باشد و براي امامان در قبال خداوند جايگاهي ترسيم کرده باشد. بلکه برخلاف اين تصور نادرست، امام رضا (عليه السلام) مي خواهد توجه مردم را از عالم نمايان و مدعيان دورغين امامت که مردم را به سوي خود فراخوانند تا از مال و احترام آنان بهره مند شوند، دور سازد و يادآوري کند که تنها کسي شايسته پيروي است که به راستي از همه عالمان روزگارش عالم تر و در اخلاق و شخصيت از همه شريفتر باشد و اين براي مردم قابل شناخت است.

کسي که در برابر پرسشهاي علمي- ديني و اعتقادي مردم از پاسخ دادن فرو بماند و يا پاسخ غلط بدهد، هرگز شايسته امامت نيست.

بنابراين امامت يک ادعاي بي پشتوانه نيست. امامت در عصر حضور امامان براي مردم قابل سنجش فهم بوده است و در زمان غيبت امام، آنچه از تاريخ و روايات امامان پيشين باقي مانده است و مي توان آنها را با گفته ها و کردارهاي ديگران مقايسه کرد و ملاک صداقت ائمه است.

دانش و مقام امام از جانب خدا

امامان، دانش و فضايل و کمالات خود را از عنايات و لطف خداوند دارند و براي خودشان، جز بندگي و اطاعت از خداوند، مقامي قائل نيستند و اگر از علم و فضايل برتر خود سخن به ميان آورده اند، براي اين است که مردم آنان را بشناسند و به ايشان اعتماد کنند و راه بندگي خدا و دينداري را از آنان بياموزند.

«ان الانبياء و الائمة يوفقهم الله و يوتيهم من مخزون علمه و حکمه ما لا يؤتيه غيرهم فيکون علمهم فوق کل علم اهل زمانهم»[7]

امام رضا (عليه السلام): پيامبران و امامان از جانب خداوند توفيق يافته و از خزانه علم و حکمت الهي عطا شده اند. خداوند به آنان دانش و حکمتي بخشيده است که به هيچ کس ديگر عطا نکرده است و به اين دليل دانش آنان بيشتر و برتر از دانش ديگران است.

سيده ناهيد رضا نيازاده

- کان الرضا يکلم الناس بلغاتهم و الله کان افصح الناس و اعلمهم بکل لسان و لغة.

- فقال يا ابا الصلت انا حجة الله علي خلقه و ما کان الله ليتخذ حجة علي قوم و هؤلاء يعرف لغاتهم.

- عيون اخبار الرضا، 1/204.

- همان، 2/202.

- از اباصلت پرسيدند چگونه مأمون راضي شد امام به شهادت برسد؟ وي فرمود: ا- جريان وليعهدي. 2- مناظرات علمي.

- بحار الانوار، 25/124.

- بحار الانوار، 25/127.

آگاهي امام رضا عليه السلام از اديان و مکاتب

Thu, 11 Oct 2007 16:15:00 GMT

امام رضا (عليه السلام) علاوه بر اين که براي پرسشهاي مختلف عالمان اديان و مکاتب پاسخي در خور داشت، بر مبناي اعتقادي شخص مخاطب سخن مي گفتند و استدلال مي کردند و اين مظهر ديگري از توانمندي علمي امام بود. امام (عليه السلام) با اهل تورات، به توراتشان، با رهروان انجيل بر مبناي انجيل و با حاملان زبور به زبور... سرانجام با هر فرقه و گروهي با مبناي خود آنان سخن گفته اند و به روش خودشان استدلال مي نمود.[1]

<**ادامه مطلب...**>

محمد بن نوفلي، از اصحاب حضرت رضا (عليه السلام) مي گويد: هنگامي که حضرت رضا (عليه السلام) به مرو گام نهاد، مأمون به وزيرش، فضل بن سهل دستور دارد تا چهره هاي سرشناس علمي و رهبران مذاهب و دانشمندان فرقه هاي مختلف را که در علم مناظره و جدل از ديگران ممتاز بودند، فراخواند و در روزي معين مناظره اي علمي ترتيب دهد.

فضل، از جاثليق،[2] رأس الجالوت،[3] دانشمندان صابتي،[4] هرابذه،[5] اصحاب زرتشت، قسطاس رومي، و گروهي ديگر از متکلمان دعوت کرد اجلاس مقدماتي تشکيل شد، خليفه نيز در آنجا حضور يافت و ضمن ابراز خرسندي از تجمع عالمان گفت: و شما مشهورترين و سرشناس ترين چهره هاي اين زمان هستيد. هدف از اين اجلاس آن است که با اين ميهمانان حجازي (امام رضا (عليه السلام)) وارد بحث شده هر کدام به ارائه و منطق خود بپردازد. حاضران در جلسه، آمادگي خود را براي تأمين خواسته هاي خليفه اعلام داشتند و عهد کردند تا تمام توان علمي خود را به نمايش گذارند.

محمد بن حسن نوفلي، روايت کننده حديث مي گويد:

من، در کنار امام بودم که «ياسر خادم» وارد شد و جهت شرکت در جلسه اي که براي روز بعد مقرر شده بود دعوت مأمون را به امام رضا (عليه السلام) ابلاغ کرد.

امام عليه السلام در پاسخ فرمود:

«سلام مرا به او- مأمون- برسان و بگو: مي دانم مراد تو چيست؟ به خواست خداوند فردا صبح نزد تو خواهم آمد.»[6]

بعد از آنکه فرستاده مأمون بيرون رفت، امام فرمود:

نظر تو درباره اين همايش اهل شرک و صاحبان انديشه هاي گوناگون چيست؟ عرض کردم: هدف خليفه آزمودن شماست و اين طرح مزورانه بنائي سست و بي اساس است. حضرت فرمود: اجلاس را چگونه پيش بيني مي کني؟ گفتم: اين افراد که به فراخوان دعوت شده اند، با دانشمندان متفاوتند زيرا عالمان در برابر دليل و برهان خاضعند ولي اينان به اصحاب انکار شهرت دارند و کارشان مطالعه است و زير بار سخن حق نخواهند رفت، بهتر است که از ايشان دوري گزينيد. حضرت ضمن تبسم فرمود: آيا نگران هستي، مبادا دلايل من کافي نباشد؟ عرض کردم: اميدوارم خداوند، تو را بر آنها پيروز گرداند.

امام فرمود: دوست داري بداني که چه موقع مأمون، از کار خود پشيمان خواهد شد. گفتم: آري، فرمود: آنگاه که بشنود با اهل تورات به توراتشان، با طرفداران انجيل، به انجيل آنان، با زبوريان به زبورشان، با صائبان به زبان عبري آنها، با هرابذه و موبدان زرتشتي به پارسي، با روميان به زبان رومي و با هر يک از اصحاب انديشه ها و مکاتب با زبان خودشان استدلال کرده و به گفتگو نشينم. زماني که هر گروه را به بن بست رساندم تا آن که دلايل خود را باطل بيند و لب فرو بسته، تسليم سخن من شود، مأمون خواهد فهميد که به آنچه پنداشته و در انديشه داشته است دست نخواهد يافت و همين طور هم شد.<**ادامه مطلب...**>

مناظره با جاثليق

در اينجا امام (عليه السلام) شروع به سخن کرد و فرمود:

اي نصراني! اگر به انجيل براي تو استدلال کنم اقرار خواهي کرد؟ جاثليق گفت: آيا مي توانم گفتار انجيل را انکار کنم؟ آري به خدا سوگند اقرار خواهم کرد هرچند بر ضرر من باشد. امام (عليه السلام) فرمودند: هرچه مي خواهي بپرس و جوابش را بشنو.

جاثليق گفت: درباره نبوت عيسي و کتابش چه مي گويي؟ آيا چيزي از اين دو را انکار مي کني؟

امام (عليه السلام) : من به نبوت عيسي و کتابش و به آنچه به امتش بشارت داده و حواريون به آن اقرار کرده اند، اعتراف مي کنم، و به نبوت (آن) عيسي که اقرار به نبوت محمد (صلي الله عليه و آله) و کتابش نکرده و امتش را به آن بشارت نداده کافرم!

جاثليق گفت: آيا به هنگام قضاوت از دو شاهد عادل استفاده نمي کني؟

امام (عليه السلام): آري.

جاثليق: پس دو شاهد از غير اهل مذهب خود از کساني که نصاري شهادت آنان را مردود نمي شمارند بر نبوت محمد (صلي الله عليه و آله) اقامه کن و از ما نيز بخواه که دو شاهد بر اين معنا از غير اهل مذهب خود بياوريم.

امام (عليه السلام): هم اکنون انصاف را رعايت کردي اي نصراني، آيا کسي را که عادل بود و نزد مسيح بن مريم مقدم بود مي پذيري؟

جاثليق: اين مرد عادل کيست؟ نامش را ببر.

امام (عليه السلام): درباره يوحناي ديلمي چه مي گويي؟

جاثليق: به به! محبوبترين فرد نزد مسيح را بيان فرمودي؟

امام فرمودند: تو را سوگند مي دهم آيا انجيل اين سخن را بيان مي کند که يوحنا گفت: حضرت مسيح مرا از دين محمد عربي با خبر ساخت و به من بشارت داد که بعد از او چنين پيامبري خواهد آمد من نيز به حواريون بشارت دادم و آنها به او ايمان آوردند؟

جاثليق گفت: آري! اين سخن را يوحنا از مسيح نقل کرده و بشارت به نبوت مردي و نيز بشارت به اهل بيت و وصيش داده است، اما نگفته است اين درچه زماني واقع مي شود و اين گروه را براي ما نام نبرده تا آنها را بشناسيم.

امام (عليه السلام) فرمودند: اگر ما کسي را بياوريم که انجيل را بخواند و آياتي از آن را که نام محمد (صلي الله عليه و آله) و اهل بيتش و امتش در آنها است تلاوت کند آيا ايمان به او مي آوري؟

جاثليق: بسيار خوب است.

امام (عليه السلام) به نسطاس رومي فرمود: آيا سِفر سوم انجيل را از حفظ داري؟

نسطاس گفت: بلي از حفظ دارم. سپس امام به رأس الجالوت (بزرگ يهوديان) رو کرد و فرمود: آيا تو هم انجيل را مي خواني؟ گفت: آري به جان خودم سوگند. فرمود: سفر سوم را برگير، اگر در آن ذکري از محمد و اهل بيتش بود به نفع من شهادت ده و گرنه شهادت نده. سپس امام (عليه السلام) سِفر سوم را قرائت کرد تا به نام پيامبر (صلي الله عليه و آله) رسيد آن گاه متوقف شد و رو به جاثليق کرد و فرمود: اي نصراني! تو را به حق مسيح و مادرش آيا قبول داري که من از انجيل باخبرم؟

جاثليق: آري.

سپس امام فرمود: نام پيامبر (صلي الله عليه و آله) و اهل بيتش و امتش را براي او تلاوت کرد، سپس افزود: اي نصراني! چه مي گويي؟ اين سخن عيسي بن مريم است. اگر تکذيب کني آنچه را که انجيل در اين زمينه مي گويد ، موسي و عيسي هر دو را تکذيب کرده اي و کافر شده اي.

جاثليق: من آن چه را که وجود آن در انجيل براي من روشن شده است انکار نمي کنم و به آن اعتراف دارم.

امام (عليه السلام) : همگي شاهد باشيد او اقرار کرد، سپس فرمود: اي جاثليق هر سؤالي مي خواهي بکن.

جاثليق: از حواريون عيسي بن مريم خبر ده که آنها چند نفر بودند و نيز خبر ده که علماي انجيل چند نفر بودند؟

امام (عليه السلام) : از شخص آگاهي سؤال کردي، حواريون دوازده نفر بودند و اعلم و افضل آنها لوقا بود. اما علماي بزرگ انصار سه نفر بودند: يوحناي اکبر در سرزمين باخ، يوحناي ديگري در قرقيسا و يوحناي ديلمي در رجاز و نام پيامبر (صلي اله عليه و آله) و اهل بيت (عليهم السلام) و امتش نزد او بود و او بود که به امت عيسي و بني اسرائيل بشارت داد.

سپس فرمود: اي نصراني، به خدا سوگند ما ايمان به آن عيسي داريم که ايمان به محمد (صلي الله عليه و آله) داشت، ولي تنها ايرادي که به پيامبر شما عيسي داريم اين بود که او کم روزه مي گرفت و کم نماز مي خواند!

جاثليق ناگهان متحير شد و گفت: به خدا سوگند علم خود را باطل کردي، و پايه کار خويش را ضعيف نمودي و من گمان مي کردم تو اعلم مسلمانان هستي!

امام (عليه السلام): مگر چه شده؟

جاثليق: به خاطر اين که مي گويي عيسي کم روزه و کم نماز بود در حالي که عيسي حتي يک روز را افطار نکرد و هيچ شبي را به طور کامل نخورد و صائم الدهر و قائم الليل بود.

امام (عليه السلام): براي چه کسي روزه مي گرفت و نماز مي خواند؟!

جاثليق نتوانست پاسخ بگويد و ساکت ماند، (زيرا اگر اعتراف به عبوديت عيسي مي کرد با ادعاي الوهيت او سازگار نبود.)

سيده ناهيد رضا نيازاده

- احتجاج طبرسي، 2/415. - رئيس اسقفها. - لقب دانشمندان يهودي. - پيروان حضرت يحيي. - بزرگان زرتشتيان. و بنا بر ديدگاهي، بزرگان و دانشمندان هند که در آتشکده فارس خدمت مي کردند. المنجد ماده هرب. - ابلغه السلام وقل: علمت ما اردت و انا صائر اليک بکرة ان شاء الله.

احاديث ناب از امام رضا (ع)

Thu, 20 Sep 2007 10:03:00 GMT

1- بهترين و ارزنده ترين خصلت ها : انجام كارهاي نيك، فرياد رسي بيچارگان و بر آوردن آرزوي آرزومندان است.[1]

2- از بخششي كه زيان آن براي تو بيش از سودي است كه به برادرانت ميرسد خودداري كن.[2]

3- ايمان عبارت است از : اقرار به زبان ،‌شناخت با قلب و عمل نمودن با اعضاء و جوارح [3]

4- بالاترين درجه عقل خودشناسي است [4]

5- آن كس كه براي رضاي الله كسي را به برادري گزيند خانه اي را در بهشت بدست آورده است . [5]

6- بهترين ثروت شخص و برترين اندوخته اش صدقه است [6]

7- خوش خلقي دو گونه است : فطري و اختياري ولي صاحب خلق خوش اختياري برتر است[7]

8- شكيبايي بر بلا زيبا و پسنديده است ولي برتر از آن صبر در برابر محّرمات است [8]

9- سرآمد طاعت الله تعالي صبر و رضاست [9]

10- عبادت به زيادي نماز و روزه نيست بلكه به انديشيدن در امر پروردگار متعال است [10]

11- با دوستان فروتن باش ، از دشمن احتياط كن و با عموم مردم گشاده رو باش [11]

12- در شگفتم از آن كس كه بردگان را با دارايي خود مي خرد و آزاد مي‌كند چگونه آزادگان را با اخلاق خوش خود نمي خرد . [12]

13- بي اعتنايي به دارايي مردم ، بهتر از بذل و بخشش است [13]

14- ياري كردن ناتوان ، بهتر از صدقه دادن است [14]

15- بهترين مال و ثروت آن است كه وسيله حفظ آبروي انسان شود . [15]

16- براي كودك شيري بهتر از شير مادرش نيست [16]

17- آن كس كه خود را در معرض تهمت قرار دهد نبايد كسي را كه به او گمان بد برده است ملامت كند. [17]

18- كسي كه بيدادگري پيشه كند ، از عقوبت ايمن نخواهد ماند . [18]

19- كسي كه بخواهد بي نيازترين مردم باشد ، بايد به آنچه نزد الله تعالي است اطمينان داشته باشد . [19]

20- آن كه در راه حق صبر كند ، الله تعالي بهتر از آنچه در برابرش صبر كرده است بدو عوض خواهد داد . [20]

طلوع صبح اميد

Tue, 04 Sep 2007 09:08:00 GMT

امام هشتم عليه السلام چونان نياکان وارسته اش از مقام علمي والائي برخوردار بود تا آن جا که وي را «عالم آل محمد (صلي الله عليه و آله)» لقب داده اند.

اباصلت از محمد بن اسحاق بن جعفر (عليه السلام) نقل کرده است:

امام موسي بن جعفر (عليه السلام) به فرزندانش مي فرمودند: «برادرتان، علي بن موسي(عليه السلام) داناي خاندان پيامبر (صلي الله عليه و آله) است. نيازها و پرسشهاي ديني خود را از وي فراگيريد و آن چه را به شما تعليم داد به خاطر بسپاريد، چه اين که بارها پدرم امام صادق (عليه السلام) به من فرمودند: داناي خاندان پيامبر (صلي الله عليه و آله) در نسل توست و اي کاش من او را مي ديدم و درک مي کردم.[1] <**ادامه مطلب...**>

عبدالسلام هروي که در بيشتر نشست ها و مناظرات حضور داشته است مي گويد:

«هيچ کس از حضرت امام رضا(عليه السلام) داناتر نديديم. و هيچ دانشمندي آن حضرت را نديده، مگر اين که به علم برتر او گواهي داشته است. در محافل و مجالس که گروهي از دانشوران و فقيهان و عالمان اديان حضور داشتند بر تمامي آنان غلبه يافت تا آن جا که آنان به ضعف علمي خود و برتري آن حضرت (عليه السلام) اذعان و اعتراف داشتند.»[2]

امام (عليه السلام) علاوه بر اين که براي پرسشهاي مختلف عالمان اديان و مکاتب پاسخي در خور داشت بر مبناي اعتقادي شخص مخاطب سخن مي گفت و استدلال مي کرد و اين مظهر ديگري از توانمندي علمي امام(عليه السلام) بود. امام (عليه السلام) با اهل تورات، به توراتشان با رهروان انجيل، بر مبناي انجيل و با حاملان زبور به زبور استدلال مي کرد و با هر فرقه و گروهي با مبناي خود آنان سخن مي گفت. امام (عليه السلام) علاوه بر اين که براي پرسشهاي مختلف عالمان اديان و مکاتبان به زبانهاي مختلف هم تسلط داشتند.[3]

اباصلت هروي مي گويد:

امام رضا (عليه السلام) با مردم به زبان خودشان سخن مي گفت، به خدا سوگند که او فصيح ترين مردم و داناترين آنان به هر زبان و فرهنگي بود.[4]

اباصلت همچنين مي گويد:

عرض کردم: اي رسول خدا، من در شگفتم از اين همه اشراف و تسلط شما به زبانهاي گوناگون امام (عليه السلام) فرمودند: «من حجت خدا بر مردم هستم. چگونه مي شود، خداوند فردي را حجت بر مردم قرار دهد، ولي او زبان آنان را درک نکند مگر سخن اميرمؤمنان علي (عليه السلام) به تو نرسيده است که فرمود: به ما «فصل الخطاب» داده شده است و آن چيزي جز شناخت زبانها نيست.

حضرت علي بن موسي الرضا(عليه السلام) در روز يازدهم ذيقعده سال148 هجري ديده به جهان گشود.[5] مادر او بانويي با فضيلت به نام «تکتم» بود که پس از تولد حضرت، از طرف امام کاظم (عليه السلام) «طاهره» نام گرفت.[6]

کنيه او «ابوالحسن» و لقبش «رضا» است. او پس از شهادت پدر بزرگوارشان در زندان بغداد در سال 183 هجري، در سن 35 سالگي عهده دار مقام امامت و رهبري امت گرديد.

مدت امامت آن حضرت بيست سال بود که ده سال آن معاصر با خلافت «هارون الرشيد» پنج سال معاصر با خلافت «محمد امين» و پنج سال آخر نيز معاصر با خلافت «عبدالله المأمون» بود.

امام تا آغاز خلافت مأمون در زادگاه خود، شهر مقدس مدينه، اقامت داشت، ولي مأمون پس از رسيدن به حکومت، حضرت را به خراسان دعوت کرد و سرانجام حضرت در ماه صفر سال 203 هجري قمري (در سن 55 سالگي) به شهادت رسيد و در همان سرزمين به خاک سپرده شد.

از سال 183 هجري که پيشواي هفتم حضرت موسي بن جعفر(عليه السلام) در زندان بغداد به دستور هارون مسموم شد و به شهادت رسيدند، امامت پيشوايي هشتم به مدت ده سال در دوران حکومت وي سپري مي شد.

اين مدت در آن عصر اختناق و استبداد و خودکامگي هارون، دوران آزادي نسبي و فعاليت فرهنگي و علمي امام رضا (عليه السلام) به شمار مي رود، زيرا هارون در اين مدت متعرض امام نمي شود و حضرت آزادانه فعاليت مي نمود، از اين رو شاگرداني که امام تربيت کرد و علوم و معارف اسلامي و حقايقي از تعليمات قرآن که حضرت در حوزه اسلام منتشر نمود، عمدتاً در اين مدت صورت گرفت.

سيده ناهيد رضا نيازاده

[1] - اعلام الوري 315 ؛ اثبات الهداه 6/8.

[2] - کشف الغمه 3/157.

[3] - احتجاج طبرسي، 2/415.

[4] - کان الرضا يکلم الناس بلغاتهم و کان والله افصح الناس و اعلمهم بکل لسان و لغة.

[5] - طبرسي، اعلام الوري باعلام الهدي، ط3، تهران، دار الکتب الاسلاميه، ص 313؛ کليني، الاصول من الکافي، تهران، مکتبه الصدوق، 381ه.ق، ج1، ص 486؛ شيخ مفيد، الارشاد، قم، ص 304.

[6] - طبرسي، همان، ص 313 ؛ مجلسي، بحار الانوار، تهران، المکتبه الاسلاميه، 1385ق، ج49، ص 5و7؛ صدوق، عيون اخبار الرضا، ج1، ص 14.

پناه من!!!!!

Thu, 23 Aug 2007 08:35:00 GMT

عبادت امام رضا عليه السلام

عبادت ، فروتني درمقابل خداوند است. پرهيزگاري وتقواي امام رضا عليه السلام طوري بود که نه تنها مردم، بلکه دشمنان نيز به آن اعتراف مي کردند ،ايشان همه فکر وانديشه شان، حفظ دين خدا واجراي وظايف الهي بود ونجات خود ومردم را درتقوا ،پرهيزگاري وعبادت کردن مي دانستند . چيزهايي که دردنيا وجود داشت، سبب نشد که ايشان از وظيفه خود دور بيفتد ،ايشان به دنيا علاقه نداشتند ونسبت به آن بي رغبت بودند،زهد وعبادتشان بي نظير بود، هميشه سعي داشتند مردم را به تقوا وعبادت و پرستش خداوند دعوت نمايند¹چنان که به برادرشان زيد فرمودند : « اي زيد ازخدا بترس، آن چه که ما به آن رسيده ايم به وسيله همين تقواست هرکس که تقوا داشته باشد وخدا را مراقب خود نداند ازما نيست وما از اونيستيم .»²

<**ادامه مطلب...**>

منابع تاريخي ، امام رضا عليه السلام را پرهيزگاري مي دانند که مکرر به زيارت خانه خدا وانجام مناسک حج وعمره مي رفتند، ايشان به زيارت قبر پيامبر (صلي الله عليه واله) علاقه فراواني داشتند ، بالاي قبر پيامبر (صلي الله عليه واله) مي رفتند وخودشان رابه قبر شريف مي چسبانيدند ، درکنار قبر پيامبر (صلي الله عليه واله) شش يا هشت رکعت نماز مي خواندند دررکوع يا سجده سبحان الله سه بار يا بيشتر مي گفتند، زماني که نمازشان تمام مي شد به سجده مي رفتند آن قدر سجده را طولاني مي کردند که عرق ايشان روي ريگ هاي مسجد مي ريخت ،صورت مبارکشان را روي زمين يا خاک مسجد مي گذاشتند ، دائما درحال عبادت بودند وبه عبادت عشق مي ورزيدند وبراي عبادت خداوند انواع رنجها راتحمل مي کردند.³

امام رضا عليه السلام همچون پدر واجداد پاکشان همواره قبل ازهرچيز بنده خالص خداوند بودند، وهمه چيز را در بندگي خدا دنبال مي كردند در پرتو همين بندگي بود كه به ارزش هاي والاي انساني ومقامهاي بلند معنوي دست يافتند . عبادت ، راز ونياز، مناجات وسجده هاي طولاني شان نشان مي دهد كه ايشان دلداده خداست رابطه تنگاتنگ عاشقانه با ذات پاك خداوند داشتند. يكي از همراهان اين بزرگوار در سفر خراسان مي گويد : به روستايي رسيديم ، آن حضرت به نمازايستادند،وسجده هاي طولاني به جاي آوردند، اومي گويد: شنيدم امام در سجده مي گفتند :

« خدايا اگر تورا اطاعت كنم حمد وسپاس مخصوص تو است واگر نافرماني كنم حجت وعذري برايم نخواهد بود، من وديگران در احساس تو شريكي نداريم اگر نيكي به من رسد از جانب تو است اي خداي بزرگوار! مردان وزنان با ايمان را در مشرق ومغرب درهر كجا هستند بيامرز»⁴

با توجه به مضمون دعاهاي ائمه مي بينيم دعاي امامان ابتدا براي ديگران به خصوص مومنان بود بعدا براي خودشان دعا مي كردند اين نشان دهنده آن است كه آنها چقدر به فكر ديگران بودندودرحق مردم مهرباني مي كردند.

در مورد امام رضا عليه السلام بايد گفت ايشان ، اسوه كامل عبوديت بودند ودراين راه به حدي رسيده بودند كه ايشان را عاشق عبادت مي دانستند . آن حضرت بسياري از روزها را روزه داشتند وبسياري از شب ها بيدار بودند. به طوري كه در زمان ايشان ونه بعد ازآن كسي به اين درجه نرسيد حتي زاهد ترين افراد.

نكته مهم ديگر اين كه امام رضا عليه السلام بسياري از اوقات شبانه روز به درس وبحث مشغول بودند ،فقه وعلوم محمدي (عليه السلام) را به شاگردانشان درس مي دادند زيرا ايشان درس را نمونه اي از ذكر وعبادت مي دانستند و زماني كه از درس دادن فارغ مي شدند به ذكر گفتن خدا مي پرداختند.⁵

ابا صلت مي گويد: من در سرخس به خانه اي كه حضرت را تحت نظر گرفته بودند رفتم، از نگهبان اجازه گرفتم او گفت : حالا موقع رسيدن به حضور ايشان نيست. گفتم: چرا؟ گفت : امام (عليه السلام) در هر شبانه روز هزار ركعت نماز مي خواند واز نماز يك ساعت پيش از ظهر ونزديك غروب فارغ مي شوند وهمه اوقاتشان در جا ي نماز نشسته ومشغول مناجات خدا مي شود.ابا صلت به نگهبان مي گويد در همين موقع اجازه بگير. اتفاقا اجازه گرفتند من در همان حال كه ايشان انتظار نماز را داشتند به حضورش شرفياب شدم.⁶

طاهره بهره مند

پي نوشت:

-1ابن بابويه، صدوق عيون اخبارالرضا ،علي اکبر غفاري ،ج 2 ، ص435

-2ابن بابويه، صدوق ،عيون اخبارالرضا ،علي اکبر غفاري ، ج2 ، ص 573

-3ر.ک. همان ، ج 2 ،ص 421

-4ر.ك. محمد باقر مجلسي بحارالنوار، ج49 ،ص 92-93

-5ر.ك. حسين عمادزاده ، مجموعه زندگاني چهارده معصوم ،ص1064

-6ر.ك. ابن بابويه ، صدوق ،عيون اخبار الرضا،علي اكبر غفاري ، ج2،ص 431-432